lunes, 8 de junio de 2009
Xogos e xoguetes: a queda
A pilllar: a queda
Xogo moi sinxelo que se practica ó aire libre e non require ningún tipo de material. Xogan nenos e nenas de tódalas idades.
Fan unha sorte e determiñan quen vai pandar. Forman unha roda ó redor del e, á de tres, corren todos en calquera dirección e o que panda (queda) debe pillar a algun compañeiro agarrándoo poloa roupa ou, simplemente, dándolle unha palmada no lombo e dicíndolle "quedas"; inmediatamete este esmpeza a correr detrás dun compañeiro para facelo mesmo.
Cando un se sinte perseguido non corre só para alonxarse do seu perseguidor, senón cara onde están outros compañeiros para ver se se decide ir a por outro.
De feito, antes de comezar a xogar, estalécense os límites do espazo de xogo (campo), axudándose de referencias coma árbores, camiños, pedras, etc. que haxa ó redor, dicnda ata onde vale e ata onde non vale. Se algún sae do campo de xogo mentres corre perde e debe ser el o que pande.
A este xogo tamén lle chaman "a queda corrida" (curioso xogo de palabras).
Noutra variante deste mesmo xogo, cando un xogad pilla a outro, este debe poñer a man na parte do corpo na que lle tocaron e correr así ata que colle a outro.
Xogo moi sinxelo que se practica ó aire libre e non require ningún tipo de material. Xogan nenos e nenas de tódalas idades.
Fan unha sorte e determiñan quen vai pandar. Forman unha roda ó redor del e, á de tres, corren todos en calquera dirección e o que panda (queda) debe pillar a algun compañeiro agarrándoo poloa roupa ou, simplemente, dándolle unha palmada no lombo e dicíndolle "quedas"; inmediatamete este esmpeza a correr detrás dun compañeiro para facelo mesmo.
Cando un se sinte perseguido non corre só para alonxarse do seu perseguidor, senón cara onde están outros compañeiros para ver se se decide ir a por outro.
De feito, antes de comezar a xogar, estalécense os límites do espazo de xogo (campo), axudándose de referencias coma árbores, camiños, pedras, etc. que haxa ó redor, dicnda ata onde vale e ata onde non vale. Se algún sae do campo de xogo mentres corre perde e debe ser el o que pande.
A este xogo tamén lle chaman "a queda corrida" (curioso xogo de palabras).
Noutra variante deste mesmo xogo, cando un xogad pilla a outro, este debe poñer a man na parte do corpo na que lle tocaron e correr así ata que colle a outro.
domingo, 7 de junio de 2009
Xogos de cartas: a escoba
A escoba
Un xogo ben coñecido de tódolos informantes, que moitos deles aprenderon sendo aínda nenos, a pesares de que este xogo ten un complexo sistema de reglas.
Poden participar dous, tres ou catro xogadores, incluso seis, pero nunca cinco, porque, descontando as catro cartas que se colocan ó descoberto, quedan 36, que non se poden repartir equitativamente entre cinco.
Un baralla e reparte tres cartas a cada xogador, descobrindo outras catro cartas que coloca no centro da mesa, reservando o resto do mazo. Comenzando polo xogador que está á direita do que reparteu, por quenlla, cada xogador intentaá facer unha baza sumando 15 (a sota vale 8, o cabalo 9 e o rei 10; xa que este valores non coinciden cos números das cartas, esta é a primeira dificultade para un neno) cunhacarta que teña na man e unha, dúas ou máis das que están descobertas na mesa.
Ás veces hai varias posibilidades e o xogador terá que calcula mentalmente o que máis lle convén, tendo en conta o complexo sistema de puntuación deste xogo.
Se ó face-la baza deixa a mesa limpa, é dicir, recolle tódalas cartas que estaban descobertas, fai escoba e asegúrase un punto.
Se non pode facer baza, deberá desprenderse dunha carta, calculando igualmente o que máis lle beneficia.
Despois de tres roldas os xogadores desprendéronse das súas cartas e o que reparteu vólvelle dar outras tres a cada un; e fan o mesmo que antes. Habitualmente, o que reparte avisa cando chegan á última rolda. É neste intre cando cada xogador debe apurar ó máximo a súa estratexia calculando, a partire das cartas que saíron e as que ten na súa man, as posibles xogadas, tanto propias coma dos compañeiros.
Un xogo ben coñecido de tódolos informantes, que moitos deles aprenderon sendo aínda nenos, a pesares de que este xogo ten un complexo sistema de reglas.
Poden participar dous, tres ou catro xogadores, incluso seis, pero nunca cinco, porque, descontando as catro cartas que se colocan ó descoberto, quedan 36, que non se poden repartir equitativamente entre cinco.
Un baralla e reparte tres cartas a cada xogador, descobrindo outras catro cartas que coloca no centro da mesa, reservando o resto do mazo. Comenzando polo xogador que está á direita do que reparteu, por quenlla, cada xogador intentaá facer unha baza sumando 15 (a sota vale 8, o cabalo 9 e o rei 10; xa que este valores non coinciden cos números das cartas, esta é a primeira dificultade para un neno) cunhacarta que teña na man e unha, dúas ou máis das que están descobertas na mesa.
Ás veces hai varias posibilidades e o xogador terá que calcula mentalmente o que máis lle convén, tendo en conta o complexo sistema de puntuación deste xogo.
Se ó face-la baza deixa a mesa limpa, é dicir, recolle tódalas cartas que estaban descobertas, fai escoba e asegúrase un punto.
Se non pode facer baza, deberá desprenderse dunha carta, calculando igualmente o que máis lle beneficia.
Despois de tres roldas os xogadores desprendéronse das súas cartas e o que reparteu vólvelle dar outras tres a cada un; e fan o mesmo que antes. Habitualmente, o que reparte avisa cando chegan á última rolda. É neste intre cando cada xogador debe apurar ó máximo a súa estratexia calculando, a partire das cartas que saíron e as que ten na súa man, as posibles xogadas, tanto propias coma dos compañeiros.
- Dous xogadores: 6 roldas;
- Tres xogadores: 4 roldas;
- Catro xogadores: 3 roldas;
- Seis xogadores: 2 roldas;
O xogador que fai a última baza recolle tamén as cartas que quedan descobertas enriba da mesa, que deberán sumar 10 (ou ás veces 40), por iso, se o xogador ó que lle corresponde a última quenlla ten un rei debe desprenderse del tan pronto poida, porque en caso contrario, o xogador anteiro a el pode facer unha escoba.
Reconto de puntos:
- Escobas: 1 punto por cada unha;
- O velo (o 7 de ouros): 1 punto:
- O que teña máis cartas: 1 punto;
- O que teña máis cartas de ouros: 1 punto;
- As "setenta": 1 punto;
Para contabilizar as "setenta" cada xogador debe poñer o sete, o seis, o ás ou o cinco de cada paue suma-los puntos; o ás vale cinco e medio.
O máis habitual é xogar a 21, é dicir o xogador que consegue antes 21 puntos gaña.
sábado, 6 de junio de 2009
martes, 2 de junio de 2009
Xogos e xoguetes
Barquiño de papel
Material necesario: un anaco de papel rectangular de proporcións similares ás da figura
Diagrama:
Os xogos da corda
A culebra
Xogábase ó aire libre, tanto nenos coma nenas misturados. Dous rapaces dan á corda de xeito que esta se mova imitando os movementos serpenteantes da culebra. Os outros entran e saen saltando por enriba percurando que a corda non lle toque nas pernas. Se isto acontecera, perdían e tiñan que pasar a dar.
Xogábase ó aire libre, tanto nenos coma nenas misturados. Dous rapaces dan á corda de xeito que esta se mova imitando os movementos serpenteantes da culebra. Os outros entran e saen saltando por enriba percurando que a corda non lle toque nas pernas. Se isto acontecera, perdían e tiñan que pasar a dar.
Xogos e xoguetes
"Ovo, pico, araña"
Trátase dun xogo que practican na casa un ou varios nenos en compañía dun adulto.Cando só hai un neno ou nena, o adulto séntase e o rapaz, frente a el, pon a cabeza no seu colo tapando os ollos coas mans. O adulto coloca a súa man enriba do lombo do neno, pero sen tocarlle preguntándolle "¿Ovo, pico, araña?", mentres fai un círculo cos dedos pulgar e índice (ovo), encolle tódolos dedos agás o índice (pico) ou abre a man curvando os dedos (araña).
Se hai varios nenos ou nenas, colócanse nunha ringleira, uns detrás dos outros; un deles panda coma no caso anterior e o seguinte fai unha das figuras descritas coa súa mancuña; se o que panda acerta, deixa de pandar e pasa ó final da ringleira e o outro panda.
Así ata que cansan.
Non debemos, polo menos en Galicia, confundir este xogo practicado polos nenos máis pequenos con outro practicado só polos áis vellos denominado "Arríncate nabo", que tamén describiremos no seu momento. Se fago esta puntualización é porque nun programa radiofónico a propósito das diferencias de xénero nos xogos tradicionais algúns dos ouvintes que chamaron ó programa refundiron estes dous xogos nun só, o que me fai pensar que así era nalgunhas outras localidades españolas.
Trátase dun xogo que practican na casa un ou varios nenos en compañía dun adulto.Cando só hai un neno ou nena, o adulto séntase e o rapaz, frente a el, pon a cabeza no seu colo tapando os ollos coas mans. O adulto coloca a súa man enriba do lombo do neno, pero sen tocarlle preguntándolle "¿Ovo, pico, araña?", mentres fai un círculo cos dedos pulgar e índice (ovo), encolle tódolos dedos agás o índice (pico) ou abre a man curvando os dedos (araña).
Se hai varios nenos ou nenas, colócanse nunha ringleira, uns detrás dos outros; un deles panda coma no caso anterior e o seguinte fai unha das figuras descritas coa súa mancuña; se o que panda acerta, deixa de pandar e pasa ó final da ringleira e o outro panda.
Así ata que cansan.
Non debemos, polo menos en Galicia, confundir este xogo practicado polos nenos máis pequenos con outro practicado só polos áis vellos denominado "Arríncate nabo", que tamén describiremos no seu momento. Se fago esta puntualización é porque nun programa radiofónico a propósito das diferencias de xénero nos xogos tradicionais algúns dos ouvintes que chamaron ó programa refundiron estes dous xogos nun só, o que me fai pensar que así era nalgunhas outras localidades españolas.
Suscribirse a:
Entradas (Atom)