Ficha de traballo (2)

OS XOGUETES:

1. ¿Cales son os primeiros xoguetes que lembran? Describir.
2. ¿Eran mercados ou feitos na casa? ¿Quen os facía?
3. ¿Cal era o seu xoguete preferido?
4. Xoguetes individuais e xoguetes compartidos.
5. Xoguetes para nenos e xoguetes para nenas.
6. ¿Que materiais predominaban: madeira, teas, fíos, barro, cartón, papel...?
7. ¿Xogaban con obxectos que en realidade non eran xoguetes: botóns, carretes de fío...?

Os Diarios de Mariana Canabal

"Xogabamos á agachadela; "a madre" era o dintel esquerdo da porta da eira, sen un non se picaba nese lugar preciso, non valía.

"Agochabámonos detrás do pozo ou do balo que rodeaba a eira, no cuberto, entre o millo das leiras viciñas ou a carón da xesteira que estaba na parte de atrás da casa...

"Se lle tocaba pandar ó meu primo, que era o máis novo dos cinco e só vivía na aldea ocasionalmente, iamos ata a carballeira ou, pola corredoira, ata o monte, onde sabiamos que non nos buscaría porque tiña medo; cando se distraía con calquera cousa, apareciamos de súpeto e salvabámonos; así tiña que seguir pandando unha e outra vez.

"Cando pandaba dúas ou tres veces seguidas, anoxábase e remataba chorando; entón colliámo-la pelota e iamos xogar ó campo de fútbol, un claro de herba un pouco encostado no medio dun monte comunal que non quedaba lonxe da casa e que, os fins de semán, os mozos marcaban con serrín que traían da fábrica de madeiras para xogaren eles os domingos pola tarde. Nós xogabamos so nunha portería porque o campo, de dimensións regulamentarias, era excesivamente grande para uns catvos de entre catro e oito anos.

"Ó pouco e despois de tanto correr de aquí para alí, entrábanos a fame e marchabamos á casa para coller a merenda que, daquela, consistía na meirande parte das ocasións, nun anaco de pan unha onza de chiculate negro e unha mazá...

Ficha de traballo (1)

A FALA POPULAR

Comenta os seguintes refráns, ditos e expresións da fala popular galega:

• Pintan bastos;
• Ir a Noia; ir ó Ceboleiro;
• A primeira é dos rapaces;
• A sorte do principiante;
• Marcarse un farol;
• Estar a cegas;
• Ser unha sota;
• Cantarlle as corenta a alguén;
• Cantar;
• Carta na mesa, presa;
• Carta na mesa, pesa;

Xoguetes: o balero

Participación no "Café da Memoria"

Organizado polo Museo do Pobo Galego

Os peiteados das nenas (2)

Xogos con pelota: o brilé

Xógase ó aire libre, nun terreo chan, só nenas ou nenos e nenas misturados, pois estando sós, os rapaces preferen o fútbol. xogan con calquera pelota que teñan, aínda que é preferible unha pelota cun pouco de peso.
Trátase dun xogo, case un deporte, que combina a forza física e a resistencia, pois se os equipos están ben equilibrados o partido pode durar bastante tempo, coa estratexia.
O espazo de xogo (campo) establécese en función de distintas variables:

• as propias condicións do terreo;
• as características da pelota;
• o número de xogadores;
• a idade e/ou a destreza dos mesmos;

As dimensións podían oscilar entre un mínimo de 15 metros de largo por 4 de ancho, e 25 metros de largo por 12 de ancho.

O campo divídese transversalmente en dúas partes cunha liña trazada cun pao ou cunha tiza. Ningún dos equipos pode pisa-la liña que o separa do outro. Os brilados dun equipo pasan a situarse detrás dos xogadores do equipo contrario e tampouco poderán invadir o seu espazo.

Brilar quere dicir tocar coa pelota a un xogador do equipo contrario antes de que bote no chan.

O número de xogadores por equipo é de dous ou máis, sen limitación; pode xogar un número par de xogadores contra un número impa (oito contra nove, por exemplo), porque os equipos fórmanse practicando unha sorte, case sempre a sorte dos pés, e o último en ser escollido é sempre o máis pequeno ou o áis torpe, de xeito que a súa presenza non desequilibra as posibilidades dos equipos.

Os brilados son fundamentais para a estratexia do xogo, pois unha boa combinación entre eles e o resto dos xogadores do seu equipo pode conseguir acorralar ó equipo contrario, desgastándoo físicamente para despois brilarlle un xogador por sorpresa.

O xogador brilado leva consigo a pelota, de forma que, se un equipo leva moito tempo sen poder collela, pode deixar que lle brilen a un xogador para recuperala.